17.11.2007:
Konsumentów portfel własny

Prawie połowa Polaków nie lubi robić zakupów. A ty? Jesteś entuzjastą zakupów, miłośnikiem reklam, a może tym, który zwraca uwagę wyłącznie na cenę? O tym, jakimi jesteśmy konsumentami w najnowszych badaniach przeprowadzonych na zlecenie UOKiK.

Jak pokazuje analiza TNS OBOP, większość Polaków uważa się za świadomych uczestników rynku, ponieważ potrafi ocenić jakość produktów i racjonalnie podjąć decyzje o zakupie. W praktyce jednak powszechne jest zapominanie o wzięciu paragonu czy nie czytanie podpisywanych umów. Prawie wszyscy pamiętają o sprawdzeniu ceny - robi to 95% z nas. Co więcej, dla blisko 80% jest ona najważniejszym kryterium, które ma wpływ na decyzje.

Jak wynika z badań, prawie połowa Polaków nie lubi robić zakupów. Główną przyczyną zazwyczaj jest trudna sytuacja materialna. Co trzeci badany to tzw. "niepewny siebie przeciętniak", czyli osoba, która ze względów finansowych nie lubi zakupów i robi je rzadziej. Ponadto, ta grupa konsumentów na rynku czuje się niepewnie i chociaż coraz lepiej zna swoje prawa to z nich nie korzysta. Wiedzą na temat przepisów oraz fascynacją zakupami nie mogą pochwalić się również przedstawiciele grupy konsumentów "wycofanych" - aż 15% dorosłych Polaków. Należą do niej osoby głównie po sześćdziesiątym roku życia, z wykształceniem podstawowym, które nie interesują się zakupami i nabywają tylko najpotrzebniejsze produkty.

Wielu z nas dysponuje ograniczonym budżetem domowym i nie może sobie pozwolić na kupowanie pod wpływem chwili, dlatego - jak pokazują badania - aż 75% decyduje się jedynie na rzeczy znajdujące się na wcześniej przygotowanej liście. Badania wskazują, że wśród osób dbających o zawartość portfela jest coraz więcej takich, które oprócz ceny przywiązują wagę również do takich czynników jak jakość i marka towarów, skład czy metoda produkcji. Są to przede wszystkim osoby z wykształceniem wyższym i w dobrej sytuacji materialnej.

Pozytywnym wynikiem badania jest informacja, że jedna trzecia z nas to tzw. "świadomi entuzjaści", którzy lubią zakupy, znają swoje prawa i konsekwentnie rozliczają z ich egzekwowania przedsiębiorców. Przedstawiciele tej grupy przywiązują dużą wagę do marki produktu - jej wizerunku, ale przede wszystkim jakości.

Jedna czwarta z nas uważa, że towar markowy jest lepszy od innych. Znak handlowy ma największe znaczenie przy wyborze sprzętu RTV-AGD, kosmetyków oraz kawy i herbaty. Kobiety częściej niż mężczyźni zwracają uwagę na markę kosmetyków, środków czystości i artykułów żywnościowych. Dla mężczyzn jest ona ważna, gdy kupują odzież, obuwie, sprzęt RTV-AGD oraz sportowy.

Tylko co piąty konsument lubi zakupy i czuje się pewnie jako uczestnik rynku - to przedstawiciel grupy tzw. "pewnych siebie pragmatyków". Jeśli już kupuje produkt markowy, nie zależy mu na kształtowaniu dzięki niemu swojego wizerunku, ale przede wszystkim na jakości. Często nie zna swoich praw, a co za tym idzie nie próbuje ich dochodzić. Należący do tej grupy ulegają wpływowi reklam - mniejsze znaczenie mają dla nich skład oraz sposób produkcji. Pokazują to również wyniki badań - blisko 60% Polaków przyznaje się do korzystania z reklam jako źródła informacji o produktach i usługach.

UOKiK systematycznie zleca badania społeczne świadomości konsumentów, a także motywów podejmowanych przez nich decyzji. Wiedza ta jest niezbędna do zdefiniowania tych obszarów, które wymagają szybkiej interwencji czy zmian legislacyjnych, a także stanowi fundament kształtowania polityki konsumenckiej. Cieszy zatem fakt, że w porównaniu do badań sprzed czterech lat świadomość konsumencka rośnie.